第 15 週

氧化磷酸化

與電子傳遞鏈

Phosphoryl hóa oxy hóa

✍ 手寫動畫/Bài giảng viết tay →

終於發電了

Cuối cùng cũng phát điện

真正的 ATP,大部分在這裡才產生。

Phần lớn ATP thật sự được tạo ra ở đây.

🔗 今天會用到的舊知識

電子傳遞需要NADH(第 14 週)。

膜兩邊梯度可以發電(第 10 週)。

Kiến thức cũ dùng hôm nay

先看詞

Từ vựng · 不用背,看過就好

中文 Tiếng Việt English 中文 Tiếng Việt English
氧化磷酸化 Phosphoryl hóa oxy hóa OxPhos 化學滲透 Thẩm thấu hóa học Chemiosmosis
電子傳遞鏈 Chuỗi vận chuyển điện tử ETC ATP合成酶 ATP synthase ATP synthase
複合體 Phức hợp Complex 解偶聯劑 Chất tách cặp Uncoupler
質子梯度 Gradient proton Proton gradient 氰化物 Cyanide Cyanide
泛醌 Ubiquinone Q 細胞色素c Cytochrome c Cyt c

另開實驗室 ↗ · 回本週課程 →

電子傳遞鏈

Chuỗi vận chuyển điện tử

電子傳遞鏈,複合體 I 到 IV / Chuỗi vận chuyển điện tử, phức hợp I đến IV

Tiếp sức electron: I/II → Q → III → cyt c → IV → oxy (thành nước).

Chuyển tiếp electron: I/II → Q → III → cyt c → IV → oxy (thành nước).

複合體 II 不泵質子

Complex II KHÔNG bơm proton

泵質子的只有 I、III、IV。II 不泵。

因為 FADH₂ 從複合體 II 進來。少經過一個泵。

化學滲透:梯度變 ATP

Thẩm thấu hóa học

化學滲透,質子梯度驅動 ATP 合成酶 / Thẩm thấu hóa học, gradient proton chạy ATP synthase

質子泵到膜間隙(蓄水)→ 流回時經 ATP 合成酶(水閘)→ 做 ATP。

Bơm proton (tích nước) → chảy về qua ATP synthase → tạo ATP.

這是第 10 週的梯度,反過來用

Gradient tuần 10, dùng ngược

第 10 週

鈉鉀幫浦「建立」梯度。

Tuần 10: tạo gradient

這週

ATP 合成酶「用」梯度。

Tuần này: dùng gradient

為什麼氰化物致命

Vì sao cyanide gây chết

氰化物→ · Cyanide
→
擋複合體 IV→ · Chặn complex IV
→
電子塞住→ · Electron kẹt
→
幾分鐘內死Chết trong vài phút

解偶聯劑:另一種毒

在膜上打洞 → 質子漏光 → 燒燃料但做不出 ATP → 發熱。有種減肥藥(DNP)就是,很多人熱死。

Chất tách cặp: đục màng → sinh nhiệt

大盤點:一個葡萄糖

Tổng: 1 glucose

階段 產物
糖解 2 ATP + 2 NADH
丙酮酸→乙醯CoA 2 NADH
檸檬酸循環 6 NADH + 2 FADH₂ + 2 GTP
總計 約 30–32 ATP

練習:排序

Bài tập: Sắp xếp

NADH→ · NADH
→
複合體 I→ · Complex I
→
III → IV→ · III → IV
→
氧氣Oxygen

電子最後給誰?為什麼要呼吸? Electron cuối cùng cho ai?

Vì sao phải hô hấp?

練習:對或錯

Bài tập: Đúng hay sai

O / X

複合體 II 會泵質子。

Phức hợp II bơm proton.

O / X

氧氣是最終電子接受者。

Oxy là chất nhận điện tử cuối cùng.

O / X

ATP 合成酶靠質子流動來運轉。

ATP synthase hoạt động nhờ dòng proton.

O / X

氰化物擋住複合體 IV。

Cyanide chặn phức hợp IV.

想一想:膜破洞讓質子漏光。還能做 ATP 嗎?

Suy nghĩ: nếu proton rò hết qua lỗ thủng màng, còn tạo được ATP không?

下週 · Tuần sau

脂肪酸與胺基酸代謝

Chuyển hóa acid béo & amino acid

▶ 課前:看詞彙表第 16 週(17 個詞)

Xem trước 17 từ của tuần 16

▶ 小測:下週前 10 分鐘,考今天的詞

Kiểm tra 5 câu

▶ 提示:除了葡萄糖,脂肪也能燒

Gợi ý: không chỉ glucose, mỡ cũng đốt được

手寫動畫:氧化磷酸化

Bài giảng viết tay

先選一章;遇到題目想好後,再按「繼續」。

1.電子傳遞鏈與氧的角色2.化學滲透:質子泵與 ATP 合成酶3.缺氧、電子鏈受阻與解偶聯4.一個葡萄糖:為什麼約 30–32 ATP?

本週動畫目錄 ↗ · 互動實驗